Đơn vị trực thuộc Hội Khoa học phát triển Nguồn nhân lực - Nhân tài Việt Nam

0922812345 [email protected]

Tài khoản học tập cá nhân và mô hình SkillsFuture của Singapore: bài học cho học tập suốt đời

Nghiên cứu

Tác giả
Ban Biên tập IESDTD tổng hợp
Lĩnh vực
Đào tạo & Phát triển nguồn nhân lực số
Từ khóa
học tập suốt đời, tài khoản học tập cá nhân, SkillsFuture, Singapore, đào tạo lại

Tóm tắt

Trao cho mỗi người một “tài khoản” để tự chọn khóa học là ý tưởng hấp dẫn, nhưng OECD cảnh báo người có kỹ năng thấp thường ít hưởng lợi nhất. Tổng hợp kinh nghiệm quốc tế và mười năm triển khai SkillsFuture (2015–2025) ở Singapore.

Khi sự nghiệp của người lao động ngày càng đứt đoạn — đổi việc, làm tự do, làm nhiều nơi — các chương trình đào tạo gắn với một chủ sử dụng lao động cụ thể không còn đủ. Một giải pháp được nhiều nước quan tâm là gắn quyền được đào tạo với cá nhân thay vì với vị trí việc làm: mỗi người có một khoản ngân sách hoặc “tín dụng” học tập mang theo suốt đời.

Bài viết tổng hợp hai nguồn chính: báo cáo Tài khoản học tập cá nhân: Thuốc tiên hay chiếc hộp Pandora? của OECD (2019) và các tài liệu chính thức về phong trào SkillsFuture của Singapore.

Ba dạng “chương trình học tập cá nhân”

OECD phân biệt ba dạng:

DạngCách hoạt độngMức độ phổ biến
Tài khoản học tập cá nhân (ảo)Quyền đào tạo được tích lũy dần theo thời gian; tiền chỉ được chi khi người học thực sự tham gia khóa họcTheo OECD (2019), ví dụ duy nhất đúng nghĩa là Tài khoản đào tạo cá nhân (CPF) của Pháp
Tài khoản tiết kiệm học tập (thật)Cá nhân tích lũy tiền thật cho việc học; phần không dùng vẫn thuộc về họRất hiếm
Phiếu đào tạo (voucher)Hỗ trợ trực tiếp một khoản cho việc học, thường kèm đồng chi trả; không tích lũyPhổ biến nhất

Ban đầu, các chương trình này nhằm tăng quyền lựa chọn của người học và tạo cạnh tranh giữa các cơ sở đào tạo. Gần đây, chúng được chú ý vì tính “mang theo được” — quyền đào tạo đi theo người lao động khi họ đổi việc hoặc đổi hình thức làm việc.

Cảnh báo của OECD: thiết kế quyết định tất cả

OECD kết luận tài khoản học tập cá nhân “khó có thể là thuốc tiên”; khi đi vào chi tiết, chúng trở thành “chiếc hộp Pandora”. Những bài học chính:

  • Người có kỹ năng thấp ít tham gia nhất. Các chương trình học tập cá nhân có thành tích kém trong việc thu hút người kỹ năng thấp; người có trình độ cao hơn thường chiếm phần lớn. Có thể khắc phục bằng cách cho mọi người tham gia nhưng hỗ trợ nhiều hơn cho nhóm cần nhất.
  • Mức hỗ trợ phải đủ lớn. Phần lớn chương trình hiện có chỉ cấp khoản nhỏ, nên người học chỉ theo được khóa ngắn — khó tạo ra thay đổi thực sự về kỹ năng. Yêu cầu đồng chi trả có thể làm người thu nhập thấp nản lòng. Một trong những chi phí lớn nhất của việc học là thu nhập bị mất trong thời gian học.
  • Giữ cho đơn giản. Chương trình phức tạp làm giảm tham gia, nhất là ở nhóm yếu thế; với người kỹ năng thấp, tư vấn trực tiếp vẫn rất quan trọng.
  • Tiền thôi chưa đủ. Rào cản học tập của các nhóm ít tham gia vượt xa chuyện tài chính; cần dịch vụ thông tin, tư vấn, hướng dẫn hiệu quả.
  • Chất lượng đào tạo càng quan trọng hơn. Người học thiếu thông tin về chất lượng khóa học và gần như không thể thương lượng với nhà cung cấp; công cụ chính là chứng nhận cơ sở đào tạo và giới hạn loại khóa học được dùng tài khoản.

SkillsFuture: mười năm của Singapore

Phong trào SkillsFuture được khởi động năm 2015 nhằm tạo cơ hội cho mọi người dân Singapore phát triển kỹ năng suốt đời, “bất kể điểm xuất phát”. Theo Báo cáo thường niên năm tài chính 2024 của cơ quan SkillsFuture Singapore (SSG), các mốc chính gồm:

  • 2015: mọi công dân từ 25 tuổi nhận 500 đô la Singapore tín dụng SkillsFuture (SkillsFuture Credit) để chi cho các khóa học được phê duyệt.
  • 2016: thành lập SSG — cơ quan trực thuộc Bộ Giáo dục — điều phối phong trào; cơ quan Workforce Singapore phụ trách kết nối việc làm.
  • 2017–2018: cổng thông tin MySkillsFuture; Khung kỹ năng (Skills Framework) đầu tiên cho ngành khách sạn — lưu trú.
  • 2020: cấp bổ sung một lần tín dụng trong đại dịch COVID-19.
  • 2021: báo cáo quốc gia đầu tiên về nhu cầu kỹ năng cho nền kinh tế tương lai (kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế chăm sóc).
  • 2022: Chương trình chuyển đổi nghề nghiệp SkillsFuture cho người giữa sự nghiệp.
  • 2024: Chương trình SkillsFuture Level-Up và “Hộ chiếu nghề nghiệp và kỹ năng” — hồ sơ số tập hợp quá trình làm việc, văn bằng, chứng chỉ từ nguồn đã được xác minh.

Chương trình Level-Up (2024): hỗ trợ lớn cho người trên 40 tuổi

Theo thông cáo của Bộ Giáo dục Singapore (3/2024):

  • Từ 1/5/2024, mọi công dân từ 40 tuổi nhận thêm 4.000 đô la Singapore tín dụng SkillsFuture (giữa sự nghiệp), không hết hạn, dùng cho khoảng 7.000 khóa học được tuyển chọn — chủ yếu là các chương trình cấp văn bằng đầy đủ (từ chứng chỉ nghề đến sau đại học), chương trình chuyển đổi nghề, và khóa kỹ năng đọc viết – tính toán nơi làm việc.
  • Từ năm học 2025, người từ 40 tuổi được hỗ trợ học thêm một văn bằng cao đẳng chính quy.
  • Từ đầu năm 2025, có trợ cấp đào tạo cho người học toàn thời gian một số khóa: 50% thu nhập bình quân 12 tháng gần nhất, tối đa 3.000 đô la mỗi tháng, tổng cộng tối đa 24 tháng trong đời.

Thiết kế này đáp ứng đúng hai khuyến nghị của OECD: mức hỗ trợ đủ lớn để theo học chương trình dài, và bù đắp thu nhập bị mất trong thời gian học.

Kết quả và cách kiểm soát chất lượng

Theo Báo cáo thường niên của SSG, năm 2024 khoảng 550.000 người tham gia các khóa đào tạo được SSG hỗ trợ. Số người học các lĩnh vực AI, an ninh mạng, tiếp thị số tăng từ 34.000 (2023) lên 96.000 (2024). Hơn 28.000 người đã sử dụng khoản tín dụng giữa sự nghiệp 4.000 đô la. Hơn 24.000 doanh nghiệp, 95% là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đã đầu tư đào tạo cho 241.000 nhân viên.

Về chất lượng, SSG dùng khảo sát chất lượng sau khóa học do trung ương quản lý; từ cuối năm 2024, các khóa có điểm khảo sát kém bị cho dừng sớm; từ năm 2026 điều kiện gia hạn khóa học gồm cả việc thu hút đủ học viên do doanh nghiệp cử đi — một tín hiệu về sự phù hợp với thực tế.

Cần lưu ý: các số liệu trên do chính cơ quan quản lý chương trình công bố, chủ yếu đo mức độ tham gia; chúng chưa cho biết tác động của việc học tới việc làm và thu nhập. Kinh nghiệm quốc tế mà OECD tổng hợp cho thấy để trả lời câu hỏi đó cần đánh giá độc lập.

Gợi ý cho Việt Nam

  • Nếu thiết kế cơ chế hỗ trợ học tập suốt đời gắn với cá nhân, cần ưu tiên ngay từ đầu nhóm lao động kỹ năng thấp, lao động phi chính thức, người lớn tuổi — nhóm dễ bị bỏ lại nhất.
  • Đi kèm tài khoản hay phiếu đào tạo phải là danh mục khóa học có kiểm định chất lượng, thông tin minh bạch về nhu cầu kỹ năng, và dịch vụ tư vấn nghề nghiệp — kể cả tư vấn trực tiếp.
  • Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học có thể học cách Singapore thiết kế khóa học theo mô-đun cho người đi làm, đo sự hài lòng và kết quả sau khóa học một cách có hệ thống.

Nguồn tham khảo

  1. OECD (2019). Individual Learning Accounts: Panacea or Pandora's Box? Paris: OECD Publishing. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2019/11/individual-learning-accounts_a06e7b80/203b21a8-en.pdf
  2. SkillsFuture Singapore (2025). Annual Report FY2024: Shaping the Next Chapter – Building Skills, Growing Careers. https://isomer-user-content.by.gov.sg/41/719a22ec-2e40-49f8-8d3a-1469f90efdd3/SSG%20Annual%20Report%20FY24-25.pdf
  3. Ministry of Education Singapore (2024). New SkillsFuture Level-Up Programme to boost mid-career upskilling and reskilling (thông cáo báo chí, 4/3/2024). https://www.moe.gov.sg/news/press-releases/20240304-new-skillsfuture-level-up-programme-to-boost-mid-career-upskilling-and-reskilling

Trích dẫn bài viết

Ban Biên tập IESDTD tổng hợp (2026). Tài khoản học tập cá nhân và mô hình SkillsFuture của Singapore: bài học cho học tập suốt đời. Viện Khoa học giáo dục và phát triển Công nghệ số. https://iesdtd.edu.vn/nghien-cuu/tai-khoan-hoc-tap-ca-nhan-va-mo-hinh-skillsfuture-singapore