- Tác giả
- Ban Biên tập IESDTD tổng hợp
- Lĩnh vực
- Khoa học giáo dục & Đổi mới giáo dục
- Từ khóa
- Singapore, Learn for Life, cải cách đánh giá, kỳ thi, phân luồng, Full Subject-Based Banding
Tóm tắt
Từ 2019, Bộ Giáo dục Singapore lần lượt bỏ các bài kiểm tra tính điểm ở lớp 1–2, bỏ kỳ thi giữa năm ở mọi khối, bỏ xếp hạng trong học bạ, và từ 2024 thay phân luồng trung học bằng học theo cấp độ từng môn. Tổng hợp các thay đổi, lý do và điều cần theo dõi.
Singapore là hệ thống giáo dục có kết quả PISA 2022 cao nhất ở cả ba lĩnh vực (toán 575, đọc hiểu 543, khoa học 561). Nhưng chính hệ thống này, từ cuối thập niên 2010, đã chủ động giảm bớt kỳ thi và cạnh tranh điểm số trong trường học. Bộ Giáo dục Singapore (MOE) đặt các thay đổi này trong phong trào "Learn for Life" (Học để sống, học suốt đời), với mục tiêu giúp học sinh tìm thấy niềm vui trong học tập và có động lực học từ bên trong.
Giai đoạn 1 (công bố 9/2018): giảm tải đánh giá ở trường
Thông cáo báo chí của MOE ngày 28/9/2018 nêu rõ mục đích: tiếp nối nỗ lực thoát khỏi việc "quá chú trọng kết quả học tập", giảm khối lượng đánh giá và mức độ "được ăn cả, ngã về không" của kỳ thi, để dành thời gian và không gian cho phát triển toàn diện, tự khám phá và học tập chủ động. Các thay đổi chính:
- Lớp 1 và lớp 2: từ 2019 bỏ toàn bộ bài kiểm tra và kỳ thi tính điểm, kể cả kỳ thi cuối năm lớp 2. Giáo viên vẫn dùng đánh giá để kiểm tra mức hiểu và phản hồi kịp thời, nhưng không tổng hợp thành điểm hay xếp loại. Trường được hướng dẫn dùng nhận xét định tính để báo cáo việc học.
- Các năm chuyển tiếp (lớp 3, lớp 5, trung học năm 1 và năm 3 – khi học sinh gặp môn mới hoặc yêu cầu cao hơn): bỏ kỳ thi giữa năm trong giai đoạn 2019–2021. Theo MOE, mỗi khối hai năm có thêm khoảng ba tuần thời gian dạy học, để dạy với nhịp độ hợp lý hơn, dùng phương pháp gắn kết hơn và phát triển năng lực thế kỷ 21.
- Giới hạn bài kiểm tra tính điểm: ngoài kỳ thi, mỗi môn không quá một bài đánh giá tính điểm mỗi học kỳ, từ lớp 3 đến hết trung học. Bài đánh giá có thể là kiểm tra trên lớp, trắc nghiệm ngắn, thuyết trình hay dự án nhóm.
- Học bạ: từ 2019, học bạ không còn ghi thứ hạng của học sinh trong lớp và trong khối, để mỗi em tập trung vào tiến bộ của mình và tránh so sánh quá mức. Điểm được làm tròn thành số nguyên, không ghi số lẻ thập phân.
- Học bổng: tiêu chí xét một số học bổng ở lớp 1–3 chuyển từ điểm số sang ghi nhận thái độ học tập tích cực như chăm chỉ, tò mò, hợp tác, nhiệt tình.
Giai đoạn 2 (công bố 3/2022): bỏ kỳ thi giữa năm ở mọi khối
MOE thông báo bỏ kỳ thi giữa năm cho tất cả các khối tiểu học và trung học chậm nhất năm 2023, nhằm giảm việc quá tập trung vào thi cử và nhấn mạnh hơn vào việc học. Mỗi khối có thêm khoảng ba tuần để giáo viên dùng phương pháp đa dạng, khuyến khích học sinh chủ động học và phát triển các năng lực như tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng, kỹ năng liên văn hóa. Trước khi áp dụng bắt buộc, hơn một phần ba trường trung học và khoảng 1/14 trường tiểu học đã tự bỏ kỳ thi giữa năm ở một số khối.
Trường vẫn tổ chức nhiều hình thức đánh giá – kể cả bài đánh giá tính điểm theo học kỳ – và phản hồi cho học sinh qua bài tập thường xuyên. Trả lời ý kiến bạn đọc lo ngại học sinh yếu sẽ "bị bỏ sót" khi không còn kỳ thi giữa năm, MOE cho rằng giáo viên có thể kiểm tra mức hiểu qua bài tập, bài kiểm tra ngắn và tương tác trên lớp, và các điểm chạm này cung cấp phản hồi kịp thời để học sinh cải thiện và giáo viên điều chỉnh cách dạy. MOE viết rằng mong muốn học sinh "vượt qua được bài kiểm tra của cuộc sống, thay vì gắn thời đi học với một cuộc sống toàn bài kiểm tra".
Bỏ phân luồng trung học: học theo cấp độ từng môn
Trước đây, sau kỳ thi cuối cấp tiểu học, học sinh Singapore được xếp vào các luồng trung học khác nhau (Express, Normal Academic, Normal Technical). Theo MOE, một số luồng bị coi là "kém hơn", gây kỳ thị cho học sinh trong luồng đó. Từ lứa trung học năm 1 năm 2024, các trường có phân luồng chuyển sang Full Subject-Based Banding (học theo cấp độ từng môn):
- Học sinh được phân vào trường qua ba "nhóm xét tuyển" dựa trên khoảng điểm thi cuối cấp, nhưng có thể học từng môn ở các cấp độ khác nhau phù hợp với điểm mạnh của mình và điều chỉnh trong quá trình học.
- Học sinh học trong các lớp sinh hoạt hỗn hợp với bạn có hồ sơ học tập khác nhau, dành khoảng một phần ba thời gian học chung ở các môn học cùng cấp độ.
- Theo MOE, nhóm xét tuyển "không định hình hay xác định bản sắc của học sinh, cũng không ảnh hưởng đến trải nghiệm học tập".
Điều cần theo dõi
- Kỳ thi quan trọng vẫn còn. Các kỳ thi cuối cấp quốc gia vẫn tồn tại; giảm kiểm tra trong trường không tự động làm giảm cạnh tranh và nhu cầu học thêm.
- Thay đổi tư duy của phụ huynh. MOE nhiều lần nhấn mạnh vai trò của cha mẹ trong việc nhìn vào quá trình học thay vì chỉ kết quả.
- Bằng chứng về tác động còn ít. Các nguồn hiện có chủ yếu là thông cáo và chia sẻ từ nhà trường (ví dụ trường cho biết có nhịp độ dạy học hợp lý hơn); chưa có đánh giá độc lập công bố rộng rãi về tác động lên kết quả học tập hay sức khỏe tinh thần.
Gợi ý tham khảo cho Việt Nam
- Giảm áp lực điểm số không có nghĩa là bỏ đánh giá: Singapore giữ đánh giá thường xuyên và phản hồi, chỉ giảm các bài kiểm tra mang tính xếp loại.
- Bỏ xếp hạng học sinh trong lớp và khối trên học bạ, báo cáo phụ huynh là thay đổi chi phí thấp, hướng học sinh vào tiến bộ của chính mình.
- Thời gian lấy lại từ việc bớt kỳ thi cần được dùng có chủ đích cho hoạt động học sâu – điều Singapore nêu rõ trong mọi thông cáo.
- Thay đổi cần lộ trình và truyền thông với phụ huynh, bắt đầu từ các lớp nhỏ và các năm chuyển cấp.
Nguồn tham khảo
- Ministry of Education Singapore (2018). 'Learn For Life' – Preparing Our Students To Excel Beyond Exam Results. https://www.moe.gov.sg/news/press-releases/20180928-learn-for-life-preparing-our-students-to-excel-beyond-exam-results
- Ministry of Education Singapore (2022). Nurturing Confident, Resilient Learners and Supporting Students with Different Needs. https://www.moe.gov.sg/news/press-releases/20220307-nurturing-confident-resilient-learners-and-supporting-students-with-different-needs
- Ministry of Education Singapore (2022). Removal of mid-year exams will help nurture joy for learning. https://www.moe.gov.sg/news/forum-letter-replies/20220317-removal-of-mid-year-exams-will-help-nurture-joy-for-learning
- Ministry of Education Singapore. What you need to know about Full SBB. https://www.moe.gov.sg/news/edtalks/what-you-need-to-know-about-full-sbb
- OECD (2023). PISA 2022 Results (Volume I). https://www.oecd.org/en/publications/2023/12/pisa-2022-results-volume-i_76772a36/full-report/how-did-countries-perform-in-pisa_dc514907.html
Trích dẫn bài viết
Ban Biên tập IESDTD tổng hợp (2026). Singapore và phong trào "Learn for Life": bỏ bớt kỳ thi, bỏ xếp hạng và thay phân luồng bằng học theo cấp độ môn. Viện Khoa học giáo dục và phát triển Công nghệ số. https://iesdtd.edu.vn/nghien-cuu/singapore-learn-for-life-giam-ap-luc-thi-cu-va-bo-phan-luong