Tôn Thất Tùng

Tiểu sử

Tôn Thất Tùng (10 tháng 5 năm 1912 – 7 tháng 5 năm 1982) là một bác sĩ phẫu thuật người Việt Nam, nổi danh trong lĩnh vực nghiên cứu về gan. Ông được biết đến là tác giả của "phương pháp mổ gan khô" hay còn được gọi là "phương pháp Tôn Thất Tùng".

Ông sinh tại Thanh Hóa, quê gốc tại xã Dương Xuân Thượng, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên – Huế (nay là phường Kim Trà, thành phố Huế) trong một gia đình vọng tộc, Tôn Thất Tùng theo học tại Hà Nội ở tuổi niên thiếu, trở thành một sinh viên y khoa và dành nhiều thời gian để nghiên cứu về gan. Sau Cách mạng tháng Tám, ông tham gia Việt Minh rồi dần đảm nhiệm nhiều trọng trách trong chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ngoài ra, ông còn là Viện sĩ Viện Hàn lâm Y học Liên Xô, hội viên Hội quốc gia những nhà phẫu thuật Cộng hòa Dân chủ Đức, viện sĩ Viện Hàn lâm Phẫu thuật Paris, hội viên Hội các nhà phẫu thuật Lyon, thành viên Hội Quốc gia các nhà phẫu thuật Algérie.

Tôn Thất Tùng là một trong những người thành lập Trường Đại học Y Hà Nội và đào tạo ra nhiều thế hệ bác sĩ của trường. Ông được nhà nước Việt Nam ghi nhận bằng nhiều phần thưởng như danh hiệu Anh hùng Lao động, Huân chương Hồ Chí Minh và Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Thời niên thiếu

Tôn Thất Tùng sinh ngày 10 tháng 5 năm 1912 tại Thanh Hóa trong một gia đình quý tộc nhà Nguyễn. Cha của ông là Tôn Thất Niêm, từng giữ chức Tổng đốc Thanh Hóa; mẹ là Hồng Thị Mỹ Lệ, người vợ thứ ba của Tôn Thất Niêm. Tùng là con út trong gia đình có năm người con. Sau khi chồng qua đời, bà Mỹ Lệ đã đưa gia đình về Huế sinh sống.

Năm 1931, ông ra Hà Nội theo học tại trường Trung học Bảo Hộ (tức là trường Bưởi – trường Chu Văn An ngày nay). Năm 1935, ông học tại Trường Y Dược toàn cấp Đông Dương, một trường thành viên của Viện Đại học Đông Dương, với quan niệm nghề y là một nghề "tự do", không phân biệt giai cấp.

Lúc bấy giờ, Trường Y Dược Hà Nội là trường y duy nhất của cả Đông Dương trước 1945, khi đó có lệ các sinh viên y khoa bản xứ chỉ được thực tập ngoại trú, không được dự các kỳ thi "nội trú", do chính quyền thuộc địa không muốn có những bác sĩ bản xứ có trình độ chuyên môn cao có thể cạnh tranh với bác sĩ của chính quốc. Trong thời gian làm việc ngoại trú tại Bệnh viện Phủ Doãn, ông đã rất bất bình với việc này và đã đấu tranh đòi chính quyền thực dân phải tổ chức cuộc thi nội trú cho các bệnh viện ở Hà Nội vào năm 1938. Ông là người duy nhất trúng tuyển một cách xuất sắc trong kỳ thi khóa nội trú đầu tiên của trường và mở đầu tiền lệ cho các bác sĩ nội trú người bản xứ.

Nội dung theo giấy phép CC BY-SA 4.0, lấy từ bài “Tôn Thất Tùng” trên Wikipedia tiếng Việt, có chỉnh sửa (rút gọn). Xem bài hiện tại.