Trang chủ Viện

Hướng dẫn › Tra cứu

Hướng dẫn: Danh nhân văn hóa

Đọc tiểu sử, tác phẩm tiêu biểu của các danh nhân văn hóa Việt Nam, xem họ sống ở thời nào trên dòng thời gian, chơi đố vui. Hợp với tiết Ngữ văn, Lịch sử, giờ sinh hoạt lớp, câu lạc bộ đọc sách. Không cần tài khoản.

Mở công cụ

Cần chuẩn bị

Tìm một danh nhân

  1. Mở Danh nhân văn hóa. Trang mở ở mục Danh mục, hiện thẻ của tất cả danh nhân đã công bố, xếp theo năm sinh.
  2. Gõ vào ô Tìm tên, tên hiệu, bút danh. Không cần dấu: gõ “uc trai” là ra Nguyễn Trãi, gõ “to nhu” là ra Nguyễn Du. Danh sách lọc ngay khi gõ.
  3. Chọn Lĩnh vực (Văn học, Giáo dục, Y học…) để chỉ xem một lĩnh vực.
  4. Chọn Thời kỳ (thế kỷ sinh), ví dụ Thế kỷ XIX, để xem những người sinh trong thế kỷ đó.
  5. Xem dòng đếm dưới ô lọc, ví dụ “3 / 12 danh nhân”. Không ai phù hợp thì màn hình báo “Không có danh nhân phù hợp.”
  6. Bấm vào thẻ để mở trang của danh nhân. Thẻ có nhãn UNESCO vinh danh là những người được UNESCO cùng kỷ niệm.

Địa chỉ trên thanh trình duyệt đổi theo bộ lọc. Chép địa chỉ đó gửi cho học sinh thì các em mở ra đúng danh sách đã lọc.

Đọc trang một danh nhân

  1. Xem phần đầu trang: ảnh (nếu có), năm sinh – năm mất, Tên gọi khác, Chữ Hán, Nơi sinh, Lĩnh vực, dòng ghi dịp UNESCO vinh danh (nếu có).
  2. Kéo xuống đọc Tiểu sử, chia theo từng đoạn, có tiêu đề nhỏ.
  3. Xem Tác phẩm tiêu biểu. Dòng dưới danh sách ghi danh sách lấy theo nguồn nào; danh sách chưa đầy đủ.
  4. Đọc dòng nguồn cuối trang: bài Wikipedia đã lấy, mã Wikidata, ngày lấy, ngày Viện duyệt, tác giả và giấy phép của ảnh.
  5. Bấm Về danh mục để quay lại.

Nơi sinh ghi như nguồn, nhiều chỗ là tên cũ; chỗ nào Viện đã đối chiếu thì có thêm phần trong ngoặc, ví dụ “nay thuộc …”.

Xem dòng thời gian

  1. Bấm mục Dòng thời gian trên thanh chuyển mục.
  2. Danh nhân xếp theo năm sinh, nhóm theo thế kỷ (Thế kỷ XIII, Thế kỷ XIV…).
  3. Nhìn thanh màu đi kèm mỗi tên (trên máy tính nằm bên phải tên, trên điện thoại nằm dưới tên): đó là quãng đời, đặt trên cùng một trục năm. Hai thanh có đoạn trùng nhau là hai người sống cùng thời.
  4. Bấm tên để mở trang của người đó.

Ví dụ giờ Lịch sử lớp 7: chiếu dòng thời gian, hỏi cả lớp “Nguyễn Trãi và Chu Văn An, ai sống trước?”, rồi cho học sinh nhìn thanh màu để kiểm tra.

Chơi đố vui

  1. Bấm mục Đố vui. Màn hình ghi “10 câu hỏi lấy ngẫu nhiên từ … hồ sơ đã công bố” và hiện câu đầu tiên.
  2. Đọc câu hỏi (tác phẩm này của ai, sinh năm nào, ai sinh trước, tên gọi khác của ai…), bấm một phương án.
  3. Phương án đúng được tô xanh; chọn sai thì ô đã chọn tô đỏ. Dưới câu hỏi hiện lời giải và liên kết Xem trang danh nhân.
  4. Bấm Câu tiếp. Góc trên mỗi câu ghi “Câu 3 / 10 · Đúng 2”.
  5. Đến câu cuối, bấm Xem kết quả. Màn hình hiện “Kết quả: 7 / 10 câu đúng”.
  6. Bấm Chơi bộ câu hỏi khác (hoặc tải lại trang) để có 10 câu mới.

Chơi cả lớp: chiếu lên máy chiếu, chia lớp 40 em thành 4 đội, mỗi câu đội giơ tay trước được trả lời, thầy cô bấm phương án đội chọn. Điểm không được lưu; cần cả lớp trả lời trên điện thoại và có bảng điểm thì dùng công cụ Đố vui cả lớp.

Xem nguồn dữ liệu

  1. Bấm mục Nguồn dữ liệu.
  2. Đọc phần nguồn của tiểu sử (Wikipedia tiếng Việt), năm sinh năm mất (Wikidata), ảnh (Wikimedia Commons), danh sách được UNESCO vinh danh (TTXVN).
  3. Kéo xuống mục Ảnh để xem tác giả, giấy phép của từng ảnh.

Duyệt hồ sơ (cán bộ Viện)

  1. Đăng nhập bằng tài khoản được Viện giao việc duyệt. Thanh chuyển mục có thêm Duyệt hồ sơ; tài khoản khác không thấy mục này.
  2. Bấm Duyệt hồ sơ. Chọn nhóm Chờ duyệt, Đã công bố, Đã ẩn hoặc Tất cả; số trong ngoặc là số hồ sơ.
  3. Bấm tên một hồ sơ. Nhãn cạnh tên cho biết hồ sơ có bao nhiêu điểm cần kiểm, Chưa có ảnh, Viện đã sửa.
  4. Bấm Bài Wikipedia đã lấy và Wikidata … để mở nguồn đối chiếu.
  5. Nếu có khung Điểm cần kiểm (thường là năm sinh hai nguồn ghi khác nhau): sửa số cho đúng hoặc giữ nguyên, rồi đánh dấu ô Đã kiểm các điểm trên.
  6. Sửa các ô Tên, Năm sinh, Ghi chú nơi sinh, Tiểu sử, Tác phẩm tiêu biểu nếu cần. Chọn ít nhất một Lĩnh vực. Ảnh không phù hợp thì đánh dấu Không dùng ảnh này (xóa tệp ảnh).
  7. Bấm Lưu và công bố để bạn đọc thấy hồ sơ. Chỉ lưu nháp thì bấm Lưu. Muốn gỡ xuống thì bấm Ẩn hồ sơ hoặc Chuyển về chờ duyệt.
  8. Xem mục Nhật ký cuối trang: ai sửa, công bố, ẩn, lúc nào.

Hồ sơ còn điểm cần kiểm mà chưa đánh dấu Đã kiểm thì không công bố được, màn hình báo “Chưa lưu được, xem các ô báo lỗi.” Tiểu sử chỉ sửa câu chữ, rút gọn, không thêm thông tin ngoài nguồn. Ô Ghi chú nội bộ không hiện ra ngoài.

Lưu ý

Hỏi đáp

Tại sao không tìm thấy danh nhân tôi cần?
Chỉ những hồ sơ Viện đã rà soát mới được công bố, danh sách còn đang bổ sung. Thử bỏ bộ lọc Lĩnh vực, Thời kỳ, hoặc tìm bằng tên hiệu, bút danh.
Đố vui có lặp câu không?
Mỗi lần mở là 10 câu lấy ngẫu nhiên, nên lần sau có thể gặp lại câu cũ, thứ tự phương án thì xáo lại.
Học sinh chơi đố vui trên điện thoại riêng được không?
Được, mỗi em chơi riêng trên máy mình. Kết quả chỉ hiện trên máy của em, thầy cô không nhận được.
Tôi thấy thông tin sai thì báo ở đâu?
Bấm tên Viện ở chân trang để sang website của Viện, gửi thư ở mục Liên hệ, ghi tên danh nhân và chỗ sai. Cán bộ duyệt đối chiếu nguồn rồi sửa.