Trang chủ Viện

Trò chơi niềm tin

“Sự tiến hóa của lòng tin”: khoảng 30 phút vừa chơi vừa tìm hiểu vì sao con người tin nhau, vì sao mất lòng tin, và làm gì để gây dựng lại. Không cần tài khoản, không lưu gì về người chơi.

Mở ở thẻ riêng

Trò chơi có nhạc nền và tiếng động; nút bật, tắt âm thanh ở góc dưới bên trái khung. Các chấm tròn ở thanh dưới để nhảy tới từng chương. Trên điện thoại, xoay ngang máy rồi bấm “Toàn màn hình”.

Các chương của trò chơi

  1. Mở đầu. Đình chiến Giáng sinh năm 1914 và câu hỏi vì sao thù thành bạn, bạn thành thù.
  2. Chơi một lượt. Cỗ máy bỏ xu: hợp tác hay gian lận.
  3. Chơi nhiều lượt. Người chơi đấu với năm nhân vật, mỗi nhân vật một cách chơi.
  4. Một giải đấu. Các nhân vật đấu vòng tròn; người chơi dự đoán ai thắng.
  5. Nhiều giải đấu. Loại người thua, nhân bản người thắng, lặp lại nhiều vòng.
  6. Sự tiến hóa của ngờ vực. Đổi số lượt chơi và điểm thưởng để xem khi nào gian lận thắng thế.
  7. Sai sót. Khi người chơi có lúc nhầm lẫn, cách chơi bao dung hơn có lợi ra sao.
  8. Tự do thử nghiệm. Tự đặt số người mỗi loại, điểm thưởng, luật chơi rồi chạy mô phỏng.
  9. Kết luận. Ba điều kiện để lòng tin nảy nở: gặp lại nhau nhiều lần, có thể cùng thắng, ít hiểu lầm.
  10. Ghi công.

Gợi ý dùng trong giờ kỹ năng sống

  • Đối tượng: học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông. Trò chơi có nhắc tới chiến tranh và có nhiều chữ; với lớp nhỏ, thầy cô đọc và giảng thêm.
  • Chơi cả lớp trên màn chiếu (một tiết): thầy cô cầm chuột. Ở mỗi chỗ trò chơi hỏi “Bạn nên làm gì?”, cho lớp giơ tay chọn hợp tác hay gian lận rồi bấm theo số đông.
  • Trước mỗi giải đấu, cho từng tổ dự đoán nhân vật thắng và nói lí do. Xem kết quả xong, hỏi tổ đoán sai xem điều gì khác với suy nghĩ ban đầu.
  • Phòng máy hoặc điện thoại: mỗi em hoặc mỗi đôi tự chơi các chương 1–4 trong khoảng 15 phút, sau đó cả lớp cùng xem chương 5–8 trên màn chiếu.
  • Nếu chỉ có 15–20 phút: chơi chương 1–3 rồi bấm chấm tròn “8. Kết luận” (chấm thứ chín ở thanh dưới) để tới phần kết luận.
  • Câu hỏi thảo luận sau khi chơi: Trong lớp, khi nào em chọn “hợp tác” dù có thể bị thiệt? Vì sao làm việc nhóm lâu dài với cùng các bạn thì dễ tin nhau hơn? Một lần hiểu lầm giữa hai người bạn nên được xử lí thế nào? Việc gì trong lớp là “cùng thắng”?

Tác giả và giấy phép

Bản gốc tiếng Anh: The Evolution of Trust của Nicky Case (tháng 7 năm 2017), dựa trên cuốn sách The Evolution of Cooperation (1984) của Robert Axelrod. Tác giả hiến tặng tác phẩm vào phạm vi công cộng (CC0 1.0).

Bản dịch tiếng Việt: Trương Trung Nghĩa (nghiatt90/trust-vn, 2017, CC0). Viện hiệu đính lại lời dịch để dùng trong lớp học, bỏ các nút chia sẻ mạng xã hội và liên kết quyên góp; bản này không gửi dữ liệu ra ngoài máy chủ của Viện.

Nhạc nền “Bleu” của Komiku (CC0). Tiếng động của bassmosphere, plasterbrain, JohnsonBrandEditing, adriann, aglinder, survivalzombie, Brokenphono trên freesound.org (CC0); một số tiếng động của bản gốc có giấy phép không phù hợp đã được thay bằng tiếng do Viện tự tổng hợp. Phông chữ Patrick Hand của Patrick Wagesreiter (SIL OFL 1.1). Tranh “Ánh sáng hòa bình trong chiến hào đêm Giáng sinh” của Frederic Villiers (1851–1922), đăng trên The Illustrated London News ngày 9/1/1915, thuộc phạm vi công cộng; tranh của bản gốc chưa hết thời hạn bảo hộ ở Anh nên đã được thay. Thư viện mã mở: xem Mã nguồn mở.