Trang chủ Viện

Hướng dẫn › Trò chơi trí tuệ, cờ

Hướng dẫn: Trò chơi chữ

Hai trò chơi với từ tiếng Việt (Đoán từ, Nối từ) để khởi động tiết học hoặc chơi trong giờ sinh hoạt, và ba loại phiếu in cho lớp: tìm chữ, mê cung, bingo. Dùng cho học sinh từ cuối tiểu học trở lên và cho thầy cô soạn phiếu.

Mở công cụ

Cần chuẩn bị

Đoán từ: chơi “Từ hôm nay”

  1. Mở Trò chơi chữ, bấm Đoán từ.
  2. Chọn độ dài ở hàng nút 5 chữ cái, 6 chữ cái, 7 chữ cái, 8 chữ cái. Mỗi độ dài có một từ riêng cho ngày hôm đó, giống nhau trên mọi máy.
  3. Gõ một từ hai tiếng vào ô gõ, ví dụ “học tập”, rồi bấm Đoán (hoặc nhấn Enter). Trên điện thoại có thể bấm các phím chữ cái ngay dưới ô gõ; bấm Xóa để xóa chữ cuối.
  4. Xem màu từng ô của lượt vừa đoán. Ô xanh: chữ cái đúng và đúng vị trí. Ô vàng viền đứt: chữ cái có trong từ nhưng nằm chỗ khác. Ô xám: chữ cái không có trong từ.
  5. Đoán tiếp, tối đa sáu lượt. Các phím chữ cái cũng đổi màu theo những gì đã biết.
  6. Đoán đúng thì máy hiện “Đúng rồi:” kèm từ viết đủ dấu và nghĩa của từ. Hết sáu lượt mà chưa đúng thì máy hiện “Từ cần đoán:”.
  7. Bấm Xem trong Từ điển để đọc đầy đủ mục từ. Bấm Chơi từ khác để đoán một từ ngẫu nhiên.

Cách tính dấu: máy chỉ so chữ cái không dấu. Ă, Â coi như A; Đ coi như D; Ê coi như E; Ô, Ơ coi như O; Ư coi như U; dấu thanh và khoảng trắng bỏ qua. “Học sinh” thành HOCSINH, 7 chữ cái. Gõ có dấu hay không dấu đều được.

Đoán từ: các báo lỗi khi gõ

  1. “Chưa đủ … chữ cái”: từ vừa gõ ngắn hơn độ dài đang chọn. Gõ từ khác cho đủ.
  2. “Thừa chữ”: từ dài hơn độ dài đang chọn.
  3. “Không có từ này trong kho từ”: máy chỉ nhận từ hai tiếng có trong kho. Thử từ khác.
  4. “Từ này em đã đoán rồi”: đổi từ khác, lượt không bị trừ.

Đoán từ: xem kết quả đã chơi

  1. Xem khung Kết quả trên máy này: số ván đã chơi, tỉ lệ đoán đúng, chuỗi thắng hiện tại, chuỗi dài nhất, và số ván thắng theo từng số lượt. Số liệu tính riêng cho độ dài đang chọn.
  2. Chỉ các ván Từ hôm nay được tính. Ván Từ ngẫu nhiên và ván thầy cô đặt từ không tính.
  3. Chuỗi thắng tăng khi ngày nào cũng đoán đúng từ hôm nay; bỏ một ngày hoặc đoán sai thì chuỗi tính lại.
  4. Bấm Xóa kết quả rồi đồng ý để xóa hết số liệu trên máy.

Đoán từ: thầy cô đặt từ cho lớp

  1. Ở khung Đặt từ cho lớp, gõ từ vào ô Từ cần đoán, ví dụ “quang hợp” cho tiết Khoa học tự nhiên 7.
  2. Bấm Tạo đường dẫn. Máy báo số chữ cái của từ và hiện một đường dẫn. Từ không hiện trong đường dẫn.
  3. Bấm Chép đường dẫn, rồi dán vào nhóm Zalo của lớp; hoặc mở đường dẫn đó trên máy nối máy chiếu để cả lớp cùng đoán.
  4. Học sinh mở đường dẫn sẽ thấy dòng “Từ do thầy cô đặt, … chữ cái” và đoán như bình thường.
  5. Muốn trở về từ hôm nay, bấm Từ hôm nay.

Từ phải có đúng hai tiếng, 3 đến 10 chữ cái. Từ không có trong kho vẫn đặt được, nhưng khi đoán xong máy không hiện nghĩa.

Nối từ: chơi với máy

  1. Mở Trò chơi chữ, bấm Nối từ.
  2. Ở ô Cách chơi, chọn Chơi với máy.
  3. Chọn Mức của máy: Dễ, Vừa hoặc Khó.
  4. Chọn Thời gian mỗi lượt: Không tính giờ, 60 giây, 30 giây hoặc 15 giây.
  5. Bấm Bắt đầu. Máy đưa ra từ đầu tiên, ví dụ “học sinh”.
  6. Gõ một từ hai tiếng bắt đầu bằng tiếng cuối của từ trước, ví dụ “sinh viên”, rồi bấm Nối. Phải gõ đủ dấu: “sinh” khác “sính”.
  7. Máy nối tiếp. Cứ thế đến khi một bên không nối được.
  8. Bí thì bấm Gợi ý: máy cho biết chữ cái đầu và số chữ cái của tiếng thứ hai, kèm nghĩa của từ. Mỗi ván có 3 lần gợi ý.
  9. Không nối được thì bấm Chịu. Máy báo kết quả và nêu vài từ có thể nối.
  10. Bấm vào một từ trong chuỗi để xem nghĩa của từ đó.
  11. Bấm Chơi ván mới để chơi tiếp cùng cách chơi, hoặc Đổi cách chơi để chọn lại.

Một từ chỉ dùng một lần trong ván. Máy hết từ để nối thì người chơi thắng. Số từ nối được nhiều nhất trong một ván ở từng mức được ghi lại trên máy.

Nối từ: hai đội trên màn chiếu

  1. Ở ô Cách chơi, chọn Hai đội (máy làm trọng tài).
  2. Gõ Tên đội thứ nhất và Tên đội thứ hai, ví dụ “Tổ 1”, “Tổ 2”.
  3. Chọn Thời gian mỗi lượt, nên để 30 giây.
  4. Bấm Bắt đầu, rồi bấm Chiếu lên lớp để phóng to toàn màn hình.
  5. Máy đưa ra từ mở đầu. Đội đến lượt đọc từ, thầy cô gõ vào ô và bấm Nối. Từ sai thì máy báo lý do, đội đó được nói lại khi còn giờ.
  6. Đội nào hết giờ hoặc xin thua (thầy cô bấm Chịu) thì đội kia thắng ván. Dòng trên cùng ghi số ván thắng của mỗi đội.
  7. Bấm Chơi ván mới để chơi ván tiếp, hai đội đổi lượt đi trước. Bấm Kết thúc để về phần chọn cách chơi.

Phiếu tìm chữ

  1. Mở Trò chơi chữ, bấm Phiếu tìm chữ.
  2. Gõ Tiêu đề phiếu, ví dụ “Tìm tên các loài cây”.
  3. Ở ô Các từ cần tìm, mỗi dòng một từ, gõ từ 3 đến 30 từ.
  4. Chọn Chữ trong lưới: Không dấu (dễ hơn, hợp lớp nhỏ) hoặc Có dấu (học sinh phải tìm đúng cả dấu).
  5. Chọn Hướng xếp từ: Dễ: ngang, dọc, Vừa: thêm đường chéo, hoặc Khó: thêm viết ngược.
  6. Ô Cỡ lưới để Máy tự chọn, hoặc chọn một cỡ từ 10 × 10 đến 20 × 20 ô.
  7. Bấm Tạo phiếu. Phiếu hiện bên phải: lưới chữ và danh sách từ cần tìm.
  8. Chưa ưng thì bấm Tạo phiếu lần nữa, máy xếp lưới khác.
  9. Bấm Hiện đáp án để xem trang đáp án (các ô của từ được tô vàng). Bấm Ẩn đáp án để giấu đi.
  10. Bấm In. Khi đang ẩn đáp án, máy chỉ in phiếu; khi đang hiện, máy in thêm trang đáp án.

Mỗi từ dài 2 đến 14 chữ cái, không tính khoảng trắng. Từ nhiều tiếng được viết liền trong lưới: “cá heo” thành CAHEO.

Phiếu mê cung

  1. Mở Trò chơi chữ, bấm Phiếu mê cung.
  2. Gõ Tiêu đề phiếu.
  3. Chọn Cỡ mê cung: Nhỏ: 10 × 12 ô cho lớp 1–2, đến Rất lớn: 26 × 32 ô cho học sinh lớn.
  4. Gõ Số phiếu khác nhau (1 đến 10) nếu muốn mỗi nhóm một mê cung riêng.
  5. Muốn gắn với bài học, gõ Từ khóa rải dọc đường, ví dụ “đoàn kết”. Các chữ cái của từ khóa nằm lần lượt trên đường đi đúng, các ngõ cụt có chữ gây nhiễu.
  6. Bấm Tạo mê cung.
  7. Bấm Hiện đáp án để xem đường đi đúng màu đỏ và từ khóa.
  8. Bấm In. Mỗi mê cung một trang; trang đáp án chỉ in khi đang hiện đáp án.

Phiếu bingo và bảng gọi

  1. Mở Trò chơi chữ, bấm Phiếu bingo.
  2. Gõ Tiêu đề phiếu, ví dụ “Bingo bảng nhân 7”.
  3. Ở ô Các mục trên phiếu, mỗi dòng một mục, gõ từ vựng, số hoặc đáp án phép tính. Muốn chơi bằng số thì gõ số lớn nhất vào ô Điền nhanh các số từ 1 đến rồi bấm Điền số.
  4. Chọn Cỡ phiếu: 3 × 3 ô, 4 × 4 ô hoặc 5 × 5 ô.
  5. Gõ Số phiếu bằng sĩ số lớp, ví dụ 40.
  6. Chọn Số phiếu trên một trang: 1, 2 hoặc 4.
  7. Để dấu tích ở Ô giữa là ô tự do nếu muốn ô giữa được tính sẵn.
  8. Bấm Tạo phiếu. Mỗi phiếu xếp các mục theo một thứ tự khác.
  9. Bấm In, phát cho mỗi học sinh một phiếu.
  10. Khi chơi, bấm Mở bảng gọi, rồi bấm Chiếu lên lớp.
  11. Bấm Gọi tiếp để máy rút một mục và hiện chữ to. Học sinh có mục đó thì đánh dấu trên phiếu. Các mục đã gọi nằm ở hàng dưới để đối chiếu khi có em hô “Bingo”.
  12. Hết ván, bấm Gọi lại từ đầu để xáo thứ tự và chơi ván mới.

Số mục phải đủ lấp một phiếu: phiếu 5 × 5 có ô tự do cần ít nhất 24 mục. Nên có nhiều mục hơn số ô (ví dụ 40–50 mục cho phiếu 5 × 5) để các phiếu khác nhau rõ.

Lưu ý

Hỏi đáp

Hai bạn ngồi hai máy có cùng “Từ hôm nay” không?
Có. Từ hôm nay chọn theo ngày, giống nhau trên mọi máy với cùng số chữ cái. Sang ngày mới (theo giờ Việt Nam) máy đổi từ.
Gõ bằng bộ gõ Telex có được không?
Được. Gõ có dấu như bình thường vào ô gõ, máy tự bỏ dấu khi so. Trên điện thoại có thể bấm các phím chữ cái trên trang.
Học sinh gõ đúng từ mà máy báo kho từ không có?
Kho từ lấy từ Wiktionary nên còn thiếu, nhất là từ mới và thuật ngữ. Với Đoán từ, chọn từ khác. Với Nối từ hai đội, thầy cô có thể cho đội đó nói lại từ khác.
Nối từ mức Khó, máy hay ra từ không nối tiếp được?
Ở mức Khó máy cố chọn từ có tiếng cuối ít từ nối. Bấm Gợi ý để biết còn từ nào không; nếu máy báo kho không còn từ thì bấm Chịu. Muốn ván kéo dài, chọn mức Dễ.
In phiếu bị mất màu tô vàng ở trang đáp án?
Trong hộp in của trình duyệt, mở phần cài đặt thêm và bật mục in đồ họa nền (Background graphics).
Soạn phiếu ở nhà, lên trường mở không thấy?
Nội dung đang soạn chỉ nằm trong trình duyệt của máy ở nhà. Ở nhà bấm In rồi chọn lưu thành PDF, mang tệp PDF lên trường in.