Trang chủ Viện

Hướng dẫn › Ngoại khóa, hướng nghiệp

Hướng dẫn: Mật thư, trò chơi lớn

Hai việc cho hội trại, sinh hoạt Đoàn, Đội, câu lạc bộ kỹ năng. Một là soạn và giải mật thư: Morse, Semaphore, chữ số thay chữ cái, dời chữ, đảo bảng chữ cái, ô vuông, đọc ngược; có bảng tra và phần tập nghe Morse. Hai là tổ chức trò chơi lớn theo trạm: thầy cô soạn trạm, in mã QR dán ở từng trạm, các đội dùng điện thoại quét mã, giải mật thư, gõ đáp án; máy chấm, cộng điểm và hiện bảng tiến độ.

Mở công cụ

Cần chuẩn bị

Soạn một mật thư

  1. Mở Mật thư, trò chơi lớn, chọn thẻ Soạn, giải mật thư.
  2. Chọn Loại mật thư: Morse, Morse bằng chữ số, Semaphore (cờ), Chữ số thay chữ cái, Dời chữ, Đảo bảng chữ cái, Ô vuông tọa độ hoặc Đọc ngược. Dòng chữ nhỏ bên dưới nói rõ quy ước của loại vừa chọn.
  3. Ở ô Chữ có dấu, để "Viết kiểu Telex" nếu muốn giữ dấu tiếng Việt (Đ thành DD, Ư thành UW, dấu sắc thành chữ S ở cuối từ…), hoặc chọn "Bỏ dấu".
  4. Chọn thêm theo loại: Dời mấy chữ (dời chữ), Bảng chữ cái và Chữ A ứng với số (chữ số thay chữ cái), Bảng ô vuông (5 × 5 hoặc 6 × 6), Đọc ngược cả câu hay từng từ.
  5. Gõ câu cần giấu vào ô Bạch văn (câu viết thường), ví dụ "Tập trung ở gốc cây bàng".
  6. Bấm Mã hóa. Mật thư hiện ở ô Mật thư bên phải.
  7. Bấm Sao chép mật thư để dán sang chỗ khác, ví dụ vào ô Mật thư của một trạm trong trò chơi lớn.

Với Morse, tích ô Ghi CH bằng ---- nếu đơn vị mình dùng ký hiệu riêng cho CH; bỏ tích Thêm AR ở cuối nếu không muốn ghi AR (hết bản tin). Morse bằng chữ số: số lẻ là tè, số chẵn là tích, số 0 cách một chữ, 00 cách một từ; mỗi lần bấm Mã hóa ra một dãy số khác nhau nhưng giải ra cùng một câu.

Giải một mật thư

  1. Chọn đúng Loại mật thư và các ô kèm theo (số chữ đã dời, bảng chữ cái, bảng ô vuông) như khi mật thư được soạn.
  2. Dán hoặc gõ mật thư vào ô Mật thư. Morse gõ bằng dấu chấm và dấu gạch ngang, ngăn các chữ bằng gạch chéo / hoặc dấu cách, ngăn các từ bằng hai gạch chéo //.
  3. Bấm Giải mã. Bạch văn hiện ở ô bên trái.
  4. Chỗ nào máy không đọc được, máy ghi dấu ? và báo ngay dưới ô Mật thư. Xem lại ký hiệu ở chỗ đó.

Dời chữ mà không biết dời mấy chữ: thử lần lượt Dời mấy chữ từ 1 đến 25, bấm Giải mã sau mỗi lần, tới khi ra câu có nghĩa.

Semaphore: vẽ hình cờ và đọc hình cờ

  1. Chọn Loại mật thư là Semaphore (cờ), gõ bạch văn, bấm Mã hóa.
  2. Phần Hình cờ Semaphore vẽ từng chữ thành hình người cầm hai cờ, nhìn từ phía người đọc. Chữ số có ký hiệu "Số" đứng trước và đứng sau.
  3. Muốn đọc một hình cờ, ở phần Giải: chọn hướng hai tay bấm hai trong tám ô quanh hình người cho đúng hướng hai tay. Chữ tương ứng hiện cạnh đó.
  4. Bấm Thêm chữ vào ô Mật thư để ghi chữ vừa đọc; hết một từ thì bấm Thêm dấu cách.
  5. Đọc xong cả bản tin, bấm Giải mã để đổi chữ kiểu Telex thành chữ có dấu.

Phát tín hiệu Morse, in mật thư

  1. Khi loại mật thư là Morse, ở phần Phát tín hiệu Morse chọn Tốc độ.
  2. Bấm Phát tiếng để máy kêu tích, tè theo đúng mật thư đang có trong ô Mật thư.
  3. Bấm Nháy đèn để cả màn hình sáng, tắt theo tín hiệu; buổi tối quay điện thoại về phía các đội. Bấm Dừng để ngừng.
  4. Muốn in, kéo xuống phần In mật thư, gõ Tiêu đề trên tờ in (ví dụ "Mật thư trạm 2") và Lời gợi ý in kèm nếu có.
  5. Bấm In. Tờ in chỉ có tiêu đề, lời gợi ý và mật thư; mật thư Semaphore in thành hình cờ.

Xem bảng tra, tập nghe Morse

  1. Bấm thẻ Bảng tra để xem Bảng Morse, cách Viết chữ Việt kiểu Telex, Bảng Semaphore và Nguồn quy ước.
  2. Bấm thẻ Tập nghe Morse, chọn Nghe gì (một chữ cái, nhóm 3 chữ cái, một chữ số, một từ ngắn) và Tốc độ.
  3. Bấm Phát. Máy phát tín hiệu một lần.
  4. Gõ chữ nghe được vào ô Em nghe được, bấm Kiểm tra. Máy báo đúng hay chưa đúng và ghi đáp án.
  5. Chưa nghe kịp thì bấm Nghe lại. Mới tập thì tích Hiện chấm, gạch để vừa nghe vừa nhìn ký hiệu.

Số lần đúng chỉ lưu trên máy đang dùng, không gửi đi đâu.

Tạo trò chơi lớn, soạn các trạm

  1. Đăng nhập, mở Mật thư, trò chơi lớn, bấm Trò chơi lớn theo trạm, rồi bấm Tạo trò chơi lớn.
  2. Gõ Tên trò chơi, ví dụ "Hội trại 26/3 – Trò chơi lớn".
  3. Gõ Lời dặn các đội nếu cần, ví dụ "Đi theo đội, không chạy qua bồn hoa, nghe còi thì về cột cờ". Lời dặn hiện trên điện thoại của đội.
  4. Chọn Thứ tự đi trạm: xoay vòng (mỗi đội bắt đầu ở một trạm khác rồi đi lần lượt, các trạm không bị dồn), cố định (mọi đội đi trạm 1, 2, 3…), hoặc tự do.
  5. Đặt Sai liền mấy lần thì phải chờ và Số giây phải chờ để các đội không gõ bừa, ví dụ sai 3 lần thì chờ 60 giây. Đặt Điểm bị trừ khi xem gợi ý nếu có dùng gợi ý.
  6. Ở khung Trạm 1, gõ Tên trạm (ví dụ "Gốc cây bàng"), Điểm, Nhiệm vụ.
  7. Dán mật thư đã soạn vào ô Mật thư. Trạm chỉ có việc phải làm (hát, vượt chướng ngại vật) thì để trống ô này.
  8. Gõ Đáp án. Chấp nhận nhiều cách viết thì mỗi dòng một đáp án, ví dụ "Hoa sen" và "Hoa sen hồng".
  9. Gõ Gợi ý nếu muốn cho đội xem khi bí.
  10. Bấm Thêm trạm để soạn trạm kế. Dùng Lên, Xuống để đổi thứ tự, Xóa trạm để bỏ một trạm.
  11. Bấm Lưu trò chơi. Màn hình chuyển sang trang điều khiển của trò chơi.

Với trạm không có mật thư, đáp án là một mật khẩu do thầy cô đặt; anh chị phụ trách trạm đọc mật khẩu cho đội khi đội làm xong nhiệm vụ. Khi chấm, máy bỏ qua chữ hoa, chữ thường, dấu cách và dấu câu; tích Chấm đáp án không phân biệt dấu tiếng Việt thì đội gõ "chung suc" cũng được tính là "Chung sức". Thêm, xóa, đổi chỗ trạm chưa được lưu cho tới khi bấm Lưu trò chơi.

In mã QR dán ở các trạm

  1. Ở trang điều khiển, bấm In mã trạm.
  2. Muốn thẻ có sẵn nhiệm vụ và mật thư để đội đọc tại chỗ, tích In kèm nhiệm vụ và mật thư lên thẻ.
  3. Bấm In. Mỗi trạm một thẻ có tên trạm, mã QR và dòng Mã trạm 8 ký tự.
  4. Cắt rời, dán mỗi thẻ ở đúng trạm, chỗ đội dễ quét và không bị nắng chiếu lóa.

In được trước khi mở phòng. Sửa tên, nhiệm vụ, đáp án của trạm không làm đổi mã QR đã in. Xóa trạm rồi thêm lại, hoặc bấm Sao chép trò chơi, thì mã đổi, phải in lại.

Mở phòng, cho các đội vào, bắt đầu

  1. Ở trang điều khiển, bấm Mở phòng. Màn hình hiện mã phòng 6 số, mã QR và liên kết vào phòng.
  2. Bấm Mở màn chiếu để chiếu mã phòng và bảng tiến độ ở điểm tập trung (mở thẻ mới); ở màn chiếu bấm Toàn màn hình.
  3. Mỗi đội cử một bạn cầm điện thoại, quét mã QR trên màn chiếu, hoặc mở trang có địa chỉ ghi trên màn hình (đuôi /vao) rồi nhập mã phòng.
  4. Đội gõ Tên đội, ví dụ "Đội Đại Bàng", bấm Vào trò chơi. Điện thoại hiện trang của đội, báo chờ người tổ chức bắt đầu.
  5. Khi bảng Tiến độ các đội đã đủ tên các đội, bấm Bắt đầu. Điện thoại các đội tự chuyển sang hiện trạm cần tới.

Cả đội dùng chung một điện thoại: tên đội đã có thì máy khác không vào bằng tên đó được. Trước khi bấm Bắt đầu, đội quét mã trạm chỉ thấy lời nhắc chờ. Đội vào muộn vẫn vào được bằng mã phòng khi trò chơi đang chơi.

Đội chơi tại trạm

  1. Trang của đội ghi Trạm cần tới và Lộ trình của đội. Đội đi tới đúng trạm đó.
  2. Tới trạm, bấm Quét mã QR ở trạm, cho phép trang dùng camera, đưa mã QR trên thẻ vào khung hình.
  3. Không quét được thì gõ 8 ký tự in dưới mã QR vào ô Mã trạm, bấm Mở trạm.
  4. Điện thoại hiện Nhiệm vụ và mật thư của trạm. Cần tra thì bấm Mở bảng tra Morse, Semaphore.
  5. Gõ bạch văn vào ô Đáp án của đội, bấm Gửi đáp án.
  6. Đúng thì máy báo số điểm được cộng; bấm Về trang của đội để xem trạm kế tiếp.
  7. Sai thì máy báo chưa đúng, đội đọc lại mật thư và gửi lại. Sai liền đủ số lần thầy cô đã đặt thì nút Gửi đáp án mờ đi, đội phải chờ hết số giây ghi trên màn hình.
  8. Bí quá thì bấm Xem gợi ý (nếu trạm có gợi ý). Nút ghi rõ số điểm bị trừ.

Thứ tự xoay vòng hoặc cố định: quét nhầm trạm chưa tới lượt thì máy chỉ báo trạm cần tới trước, không mở nhiệm vụ. Trạm đã giải xong không gửi lại được và không được cộng điểm lần nữa. Đáp án không bao giờ được gửi xuống điện thoại của đội.

Theo dõi, kết thúc, xem kết quả

  1. Trong lúc chơi, xem bảng Tiến độ các đội ở trang điều khiển hoặc màn chiếu: mỗi đội một dòng có hạng, điểm, từng trạm (đã xong, đang giải, chưa tới) và trạm tiếp theo. Bảng tự cập nhật vài giây một lần.
  2. Đội nào vào nhầm hoặc phá rối, bấm Mời ra ở dòng đội đó. Muốn cho chơi tiếp, bấm Cho vào lại.
  3. Hết giờ, bấm Kết thúc trò chơi, bấm OK. Các đội không trả lời được nữa, điểm được khóa.
  4. Bấm Kết quả để xem bảng xếp hạng, điểm và giờ xong từng trạm, số lần sai, và danh sách Các lần trả lời sai (đội đã gõ gì).
  5. Bấm Tải Excel hoặc Tải CSV để lưu bảng kết quả về máy.

Xếp hạng theo điểm; bằng điểm thì đội xong nhiều trạm hơn đứng trên; vẫn bằng thì đội xong trạm cuối sớm hơn đứng trên. Trò chơi đã kết thúc không sửa và không mở lại được; muốn chơi lần nữa với các trạm đó, bấm Sao chép, in lại mã trạm của bản sao.

Lưu ý

Hỏi đáp

Đội quét mã trạm mà máy báo "Điện thoại này chưa vào trò chơi"?
Đội chưa vào phòng trên điện thoại đó, hoặc mã QR được mở bằng một trình duyệt khác với lúc vào (hay gặp khi quét bằng Zalo hoặc ứng dụng camera). Mở lại trang của đội, bấm Quét mã QR ở trạm ngay trên trang đó, hoặc gõ mã 8 ký tự vào ô Mã trạm.
Điện thoại của đội hết pin hoặc lỡ xóa lịch sử trình duyệt?
Máy nhận ra đội bằng dấu nhớ lưu trong trình duyệt của điện thoại đó, nên máy khác không vào lại đúng tên đội được. Đội vào bằng một tên mới (ví dụ thêm số 2 sau tên cũ); người tổ chức cộng điểm hai dòng khi tổng kết, hoặc bấm Mời ra dòng cũ cho bảng gọn.
Mất mạng lúc gửi đáp án?
Đáp án chỉ được tính khi máy báo đúng hoặc chưa đúng. Trình duyệt báo không tải được trang thì chờ có mạng, mở lại trạm từ Lộ trình của đội (liên kết Mở lại) rồi gửi lại.
Phát hiện đáp án của một trạm soạn sai khi đang chơi?
Bấm Sửa, sửa ô Đáp án của trạm đó, bấm Lưu trò chơi. Đáp án mới áp dụng cho các lần trả lời sau; đội đã bị chấm sai thì gửi lại. Mã QR đã dán không đổi.
Hai đội trao đổi đáp án cho nhau thì sao?
Máy không chặn được việc này. Đặt thứ tự xoay vòng để các đội không ở cùng một trạm cùng lúc, và dùng trạm có mật khẩu do anh chị phụ trách đọc sau khi đội làm xong nhiệm vụ.
Phát tiếng Morse mà không nghe thấy gì?
Kiểm tra điện thoại có đang tắt tiếng không, tăng âm lượng rồi bấm Phát tiếng lần nữa. Một số điện thoại chỉ cho phát tiếng sau khi người dùng đã chạm vào trang.