Hướng dẫn › Dạy theo môn
Hướng dẫn: Đọc chính tả
Máy đọc bài chính tả theo từng cụm từ, đọc chậm, đọc lặp lại, nghỉ giữa các cụm cho học sinh kịp viết. Học sinh cũng tự luyện được: nghe máy đọc, gõ lại bài, máy chấm và tô màu từng chữ sai. Dùng được cho Tiếng Việt và Tiếng Anh.
Cần chuẩn bị
- Không cần tài khoản.
- Máy tính có loa (hoặc nối loa ngoài) và trình duyệt Chrome, Edge hoặc Safari bản mới.
- Máy phải có giọng đọc tiếng Việt. Máy chưa có thì trang hiện hộp vàng "Máy này chưa có giọng đọc tiếng Việt" kèm mục Cách cài giọng đọc tiếng Việt cho Windows, Android, iPhone, máy Mac. Chrome trên máy tính có sẵn giọng "Google Tiếng Việt" khi có mạng.
- Bài đọc và cách đọc thầy cô chọn lưu trên trình duyệt của máy đang dùng, không gửi lên máy chủ của Viện.
Chọn bài và kiểm tra giọng đọc
- Mở Đọc chính tả. Ô Bài đọc ở góc trên có sẵn ba bài mẫu: ca dao "Công cha như núi Thái Sơn", một đoạn "Thư gửi các học sinh" của Chủ tịch Hồ Chí Minh, và bài tiếng Anh "My school".
- Chọn thẻ Đọc cho cả lớp.
- Ở mục Cách đọc, bấm ô Giọng đọc, chọn một giọng tiếng Việt, ví dụ "Microsoft An" hoặc "Google Tiếng Việt".
- Bấm Bắt đầu đọc để nghe thử cụm đầu, bấm Dừng khi đã nghe rõ.
Giọng có ghi "qua mạng" trong danh sách (giọng Google trên Chrome máy tính, giọng có chữ "Online" trên Edge) gửi chữ của bài tới máy chủ của hãng để đọc. Chỉ dùng các giọng này với văn bản bài học.
Chỉnh cách đọc
- Ô Tốc độ: chọn Rất chậm, Chậm, Vừa hoặc Bình thường. Lớp 2, lớp 3 nên để Chậm hoặc Rất chậm.
- Ô Đọc mỗi cụm: chọn đọc 1 lần, 2 lần hoặc 3 lần. Đọc 2 lần thì giữa hai lần nghỉ khoảng một giây rưỡi.
- Ô Nghỉ giữa các cụm: chọn từ 3 giây đến 20 giây, tùy tốc độ viết của lớp.
- Tích Tự chuyển sang cụm sau để máy đọc hết bài không cần bấm. Bỏ tích thì đọc xong mỗi cụm máy dừng chờ thầy cô bấm Cụm sau.
- Tích Đọc tên dấu câu (phẩy, chấm, xuống dòng) khi muốn máy đọc cả "phẩy", "chấm" như cô đọc chính tả.
- Tích Hiện chữ của cụm đang đọc nếu muốn chữ của cụm hiện trên màn hình (dùng khi soát bài, không dùng khi viết chính tả).
Cách đọc chọn một lần là máy nhớ cho những lần sau.
Đọc chính tả cho cả lớp
- Bấm Chiếu lên lớp nếu muốn khung đọc hiện to trên máy chiếu (tên bài, số cụm, thanh tiến độ). Nhấn Esc để thoát.
- Bấm Đọc mẫu cả bài để máy đọc liền cả bài một lượt trước khi học sinh viết.
- Bấm Bắt đầu đọc. Màn hình ghi "Cụm 1 / 8", dòng trạng thái ghi "Đang đọc lần 1/2", rồi đếm ngược "Nghỉ 8 giây" trước cụm tiếp theo.
- Học sinh chưa kịp viết, bấm Tạm dừng (nút Bắt đầu đọc đổi thành Tạm dừng khi đang đọc). Bấm Tiếp tục đọc để đọc tiếp (dừng giữa cụm đầu tiên thì nút ghi Bắt đầu đọc, bấm vào là đọc lại cụm đó).
- Học sinh xin đọc lại, bấm Đọc lại cụm này; muốn quay lại cụm trước, bấm Đọc lại cụm trước; muốn bỏ qua, bấm Cụm sau.
- Mở mục Các cụm của bài để xem danh sách cụm. Bấm vào một cụm để máy đọc từ cụm đó.
- Đọc hết bài, dòng trạng thái ghi "Đã đọc hết bài." Bấm Đọc mẫu cả bài lần nữa cho học sinh soát lỗi.
Dừng đưa bài về cụm 1. Chỉ muốn ngừng một lúc thì bấm Tạm dừng.
Soạn bài chính tả mới
- Bấm Bài mới ở góc trên. Trang chuyển sang thẻ Soạn bài.
- Gõ Tên bài, ví dụ "Chính tả lớp 3 – Tuần 5".
- Chọn Ngôn ngữ: Tiếng Việt, Tiếng Anh (Mỹ) hoặc Tiếng Anh (Anh).
- Chọn Mỗi cụm tối đa bao nhiêu chữ, từ 3 chữ đến 12 chữ. Lớp nhỏ nên để 3 hoặc 4 chữ.
- Dán hoặc gõ bài vào ô Nội dung bài (tối đa 6.000 kí tự). Máy tách cụm theo dấu câu và chỗ xuống dòng; câu dài được chia đều theo số chữ tối đa.
- Bấm Lưu bài. Máy báo "Đã lưu bài, tách được … cụm." Sang thẻ Đọc cho cả lớp, mở mục Các cụm của bài để xem máy tách có hợp lý không; chưa hợp lý thì thêm dấu phẩy hoặc xuống dòng ở chỗ muốn ngắt rồi lưu lại.
Luyện nghe viết từ vựng tiếng Anh: chọn ngôn ngữ tiếng Anh, gõ mỗi từ một dòng. Máy đọc từng từ một.
Học sinh tự luyện viết
- Em mở Đọc chính tả trên máy của mình, chọn bài ở ô Bài đọc, chọn thẻ Luyện viết.
- Bấm Nghe đọc. Máy đọc từng cụm theo cách đọc đã chọn ở thẻ Đọc cho cả lớp.
- Nghe đến đâu em gõ vào ô Em nghe rồi gõ lại bài vào đây đến đó. Cần nghe lại thì bấm Nghe lại, Cụm trước hoặc Cụm sau. Bấm Nghe cả bài để nghe liền một lượt.
- Chọn cách chấm: Tính lỗi viết hoa (tích sẵn) và Tính lỗi dấu câu (chưa tích).
- Bấm Chấm bài. Mục Kết quả ghi "Em viết đúng 25/28 chữ, có 3 lỗi." và tô màu từng chữ: chữ đúng, chữ sai (gạch chữ em viết, bên cạnh là chữ đúng), chữ còn thiếu, chữ viết thừa.
- Bấm Viết lại từ đầu để xóa bài gõ và luyện lại.
Máy chấm từng chữ, không chấm lỗi đặt dấu thanh sai vị trí (hòa và hoà tính như nhau). Viết thiếu một chữ thì chỉ tính một lỗi, các chữ sau vẫn được so đúng chỗ.
Chép bài sang máy khác, xóa bài
- Ở thẻ Soạn bài, bấm Tải bài về máy. Máy tải về một tệp mang tên bài.
- Gửi tệp cho đồng nghiệp hoặc học sinh (qua Zalo, thư điện tử, USB).
- Trên máy kia, mở Đọc chính tả, thẻ Soạn bài, bấm Mở tệp bài và chọn tệp. Máy báo "Đã mở 1 bài từ tệp." và chuyển sang bài đó.
- Bấm Xóa bài, bấm đồng ý để xóa bài đang mở. Bấm Khôi phục bài mẫu nếu lỡ xóa hoặc sửa hỏng các bài mẫu.
Tệp mở vào được tối đa 2 MB.
Lưu ý
- Giọng đọc là của máy tính, điện thoại đang dùng, không phải của Viện. Máy khác nhau có giọng khác nhau, đọc có thể chưa chuẩn một số từ, tên riêng. Thầy cô nghe thử trước giờ học.
- Mỗi máy lưu bài riêng. Bài soạn ở máy nhà không có sẵn ở máy trên lớp: dùng Tải bài về máy và Mở tệp bài để chuyển.
- Học sinh luyện ở nhà trên điện thoại cũng cần có giọng đọc tiếng Việt (Android: giọng của Google; iPhone: giọng Linh).
Hỏi đáp
- Bấm Bắt đầu đọc mà không nghe gì?
- Kiểm tra loa, âm lượng và thẻ trình duyệt không bị tắt tiếng. Xem ô Giọng đọc có ghi "Chưa có giọng tiếng Việt" không: nếu có, cài giọng theo mục Cách cài giọng đọc tiếng Việt rồi tải lại trang.
- Mất mạng giữa giờ thì sao?
- Giọng cài sẵn trong máy (như Microsoft An trên Windows) vẫn đọc được. Giọng có ghi "qua mạng" thì ngừng đọc. Trên lớp hay mất mạng, thầy cô nên cài giọng vào máy và chọn giọng không có chữ "qua mạng".
- Em viết đúng mà máy vẫn chấm sai chữ "Sơn"?
- Đang tích Tính lỗi viết hoa: viết "sơn" thay cho "Sơn" là sai. Bỏ tích ô này nếu chỉ muốn chấm chữ.
- Máy đọc số, chữ viết tắt không đúng?
- Giọng đọc tự đọc theo cách của nó. Thầy cô viết số và chữ viết tắt thành chữ trong ô Nội dung bài, ví dụ "mười hai" thay cho "12".
- Soạn bài trên máy nhà rồi, lên lớp không thấy?
- Bài lưu trên trình duyệt từng máy. Ở máy nhà bấm Tải bài về máy, mang tệp lên lớp, bấm Mở tệp bài.